Chuyện trẻ con

Charles PERRAULT tiên-sinh, sinh tại Paris ngày 12 tháng giêng năm 1628, là con thứ năm ông Pierre Perrault, làm luật-sư ở tòa Ba-lực-môn (Parlement). Khi tiên-sinh học đã tốt-nghiệp, cũng nối dõi cha làm luật-sư, nhưng chẳng bao lâu tiên-sinh lại bỏ nghề cha mà đến làm thư-ký cho anh cả làm Hộ-bộ tổng-quản ở kinh-thành.

Tiên-sinh nhân công việc cũng nhàn, chuyên nghề văn thơ, chẳng mấy lúc mà nổi danh tiếng lớn. Sau được cất lên chức tổng-quản việc dựng các dinh-thất ở Công-bộ, tiên-sinh được cử vào làm một viên trong tòa Hàn-lâm riêng, chỉ coi việc tìm kiếm những câu hay để đê vào những cung-thất nhà vua (cũng như ta làm câu đối, đê hoành). Tòa Hàn-lâm ấy sau thành ra Khảo Bi-ký, Văn-chương viện (Academie des Inscriptions et Belles Lettres).

Năm 1671, tiên-sinh được kén vào Pháp-quốc Han-lâm-viện, đến năm 1687 thì tiên-sinh thủ-xướng lên cái vấn-đê Tân học Cựu học, soạn ra tập thơ: « Thế-kỷ vua Đại Lô-y »; đến năm sau lại in ra sách: « So sánh Cựu với Tân » (Parallèle des Anciens et des Modernes).

Nhưng mà cái danh-giá rất lớn của tiên-sinh là ở tập chuyện cổ-tích này.

Đầu tập có mấy chuyện đặt theo lối thơ, xin hãy để lại về sau dịch, nay xin hãy dịch những bài làm theo lối văn xuôi.

Những chuyện này là chuyện bịa, cho con trẻ nghe, nhưng văn-chương rất nhẹ nhàng có ý-nhị, như là chuyện con Tấm con Cám của ta (có một chuyện Cendrillon cũng y như chuyện Tấm Cám). Cái thú-vị đó tôi không dám quyết đã diễn ra nôm được, gọi là xin dịch thử cho con-trẻ ta thêm được mấy câu cổ-tích mà nghe, và người lớn ta ai có ý xét, cũng có thể lấy câu-chuyện vú em bà-già của người, mà đoán ra được một phần cái tính-tình thanh-nhã của một dân-tộc,

V.

CHUYỆN TRẺ CON Của CHARLES PERRAULT (Les Contes de Perrault) Bản dịch của NGUYỄN VĂN VĨNH

1.—CHUYỆN HẰNG-NGA NGỦ Ở TRONG RỪNG

Ngày xưa, có một ông vua với một bà hoàng-hậu, hiếm hoi, lấy làm tức giận lắm, tức giận không thể nào nói cho xiết được. Thôi thì đi khắp các nơi, cầu chỗ kia, khấn chỗ nọ; cúng vái, tế lễ, chay giới, mà vẫn không thấy gì cả. Mãi về sau, hoàng-hậu mới thụ thai, sinh đuợc hoàng-nữ. Làm lễ rửa tội thật to. Trong xứ có bao nhiêu tiên mời đến đỡ đầu cho công-chúa hết cả. (Tìm bấy giờ chỉ thấy có bảy cô tiên). Thời ấy, các cô tiên có lệ đỡ đầu cho ai, thì mỗi cô hay cho con nuôi một nết gì, cho nên vua và hoàng-hậu cầu cả bảy cô, để mỗi cô cho công-chúa một thứ, thì hẳn công-chúa được đủ các nết hay.

Lễ rửa tội xong, các quan kéo cả về Điện nhà vua, đặt một tiệc yến lớn, để đãi các nàng tiên. Mỗi vị đặt một bộ đĩa rất đẹp, mỗi bộ đĩa lại có một cái túi bằng vàng, trong đựng một cái thìa, một cái dĩa và một con dao bằng vàng thật đẹp, lại nạm kim-cương và chân-kính. Nhưng khi các nàng tiên ai ngồi chỗ nấy cả rồi, thì thấy có một bà tiên già, không ai mời mà đến. Vốn bà tiên ấy đã hơn năm mươi năm trời, ở lỳ trong một cái tháp không thấy ra đến ngoài, thì ai cũng ngỡ đã chết rồi, hoặc đã biến hóa đi đâu mất.

Vua bèn phán dọn thêm một người ăn nữa. Nhưng không thể kiếm đâu được một bộ túi vàng để cho đều nhau, vì vua chỉ truyền đánh có bảy bộ cho bẩy nàng tiên kia mà thôi. Bà tiên già thấy vậy ngỡ là nhà vua khinh-rẻ mình, mới lẩm bẩm đe trong mồm những điều gì không biết. Một nàng tiên khác ngồi bên nghe thấy, biết ngay rằng mụ tiên già chí nguyền cho công-chúa một điều gì tai hại. Biết vậy, khi tan tiệc, nàng bèn ra núp vào trong màn cửa, để giữ lấy lượt nói sau cùng, ngộ bà tiên già có nguyền câu gì gở, thì mình có thể chữa lại được.

Đến lúc ấy thì các nàng tiên bắt đầu ban phúc cho công chúa. Cô …