Nữ quốc dân tu tri

Hễ một nước tất có quốc âm một nước, có quốc âm mới có quốc văn; quốc văn là tinh hoa của một nước, Người trong một nước ai nấy cũng phải biết phải đọc phải làm, con trai đã đành, con gái cũng nên thế.

Hội nữ-Công ở Huế có thiết ban văn-học, nhưng sách giáo khoa còn ít lắm.

Tôi thảo bản nầy cống hiến cho hội và xin nhượng luôn cả bản quyền, mong rằng chị em miệng đọc lòng suy cho tôi được hết mảy may nghĩa vụ.

Hãi-nội quân-tữ ai là người biểu đồng tình?

Tác giã,

Nữ Quốc-Dân Tu Tri CHƯƠNG THỨ NHỨT

Đạo lý chung

Nhóm người làm nước, nước thịnh bởi người,

Dầu gái dầu trai, gánh chung việc nước,

Song le con gái, lại cần thiết hơn,

Bởi mẹ (quốc-dân), 國 民 là phần con gái,

Mẹ hiền con thánh, mẹ dữ con ngây,

Mẹ là ai đây, chị em ta đó,

Mấy lời khắn vó, khuyên các chị em,

Làm mẹ quốc-dân sao cho xứng đáng.

CHƯƠNG THỨ NHÌ

Đạo làm con

I

Khi chưa làm mẹ, trước phải làm con,

Con muốn nên con, nhất là hiếu đạo,

Thờ cha thờ mẹ, cốt ở chí thành, 至 誠

Theo các việc lành, tránh các việc giữ,

Những điều gì tốt, hết sức tán thành 贊 成

Những điều gì sai, hết lòng can gián,

Bao nhiêu tiếng tốt, trông cha mẹ nên,

Những tiếng hư hèn, trông cha mẹ khõi,

Làm người con giỏi, cốt ở dương danh,

Con có tiếng lành, thì cha mẹ tốt,

Con khôn con khéo, cha mẹ được nhờ,

Con ngẩn con ngơ, cha mẹ chịu cực,

Trăm đường học thức, 學 識 con phải siêng năng,

Nhiều lẽ phải chăng, con nên suy xét,

Cầu cho đến biết, mới có lẽ hay,

Đã biết lại hay, mới là con giỏi.

CHƯƠNG THỨ BA

Đạo làm con

II

Con còn trẻ thơ, nương nhờ cha mẹ,

Đào măng liểu mấm, cần kẽ vun trồng,

Uống nắn tay chưn, mở mang tai mắt,

Nhờ công giáo dục, con phải phục tùng,

Bảo thời phải cứ, dạy thời phải nghe,

Khó nhọc nặng nề, con không dám cải,

Vì con còn dại, con phải theo Cha,

Đến lúc con khôn, cha cho Độc-lập 獨 立

CHƯƠNG THỨ TƯ

Đạo làm con

III

Con đã đến tuổi, xấp xỉ thanh xuân, 靑 春

Vun cúc trồng lan, mong ngày tươi tốt,

Có lông có cánh, làm chim thì bay,

Có vảy có vi, làm cá thì nhãy,

Dầu thân con gái, cũng phận làm người,

So sánh với đời đền ơn bể núi,

Gái tài gái giỏi, có kém gì trai,

Áo tội cơm toi, thưa con không dám,

Con hay độc-lập cha-mẹ bằng lòng,

Con phải gia-công 加 功 chuyên cần học nghiệp 專 勤 學 業

CHƯƠNG THỨ NĂM

Gia-đình 家 庭

I

Có già có trẻ, mới nên một nhà,

Góp nghìn muôn nhà, mới nên một nước,

Tính đường sau trước, gốc ở gia-đình,

Ta cũng một phần, trong gia-đình đó,

Nhiều thì kể họ, ít thì kể nhà

Có ông có bà, có chú có bác,

Cô gì thím mợ, anh ta chị ta,

Lại đoàn em ta, đều thân thích 親 戚 cả

Trên ta phải kính dưới ta phải thương,

Già ta phải nhường, trẻ ta phải vổ

Người đau kẻ khó, ta phải chăm nom,

Cháo sớm chè hôm, ta chung đắng ngọt,

Mùa hè tháng sốt, sẽ mát cùng chung.

Tháng lạnh mùa đông, cùng nhau chia ấm,

Ngoài đã hình thức, 形 式 trong phải tinh thần 精 神

Phúc chung nhau cân, họa chung nhau gánh,

Ruột rà lông cánh, đau phải đau chung,

Ai nấy đồng lòng, trời binh thần hộ,

Nếu khi mưa gió, cửa đổ nhà lay,

Chèo chống đều tay, họa xoay làm phúc,

Gia đình đằm thắm, lắm lúc vui vầy,

Một nhà thế nầy, mười nhà bắt chước,

Lấy ra cả nước, ai cũng như ai,

Nam Bắc trong ngoài, một gia đình lớn,

Gái đà tốt thế, trai xấu hay sao,

Thưa nữ đồng-bào 女 同 胞 ghi hai chữ ấy,

CHƯƠNG THỨ SÁU

Gia đình II

Người ta thường nói. nhà nước nước nhà,

Bởi nước là nhà, mà nhà là nước.

Nhà mà nở ra, thì kêu bằng nước,

Nước mà tóm lại, thì gọi bằng nhà.

Có hợp mới hòa, có hòa mới thịnh,

Nhà cuờng nước mạnh, cội gốc in nhau.

Kể việc đứng đầu, cốt về đạo đức,

Gia đình giáo dục, 家 庭 教 育 ai cũng một phần,

Nhưng bực phụ nhân, 婦 人 lại là gầy múi.

Có người mẹ giỏi, mới có con hay,

Có người vợ hiền, mới nên chồng tốt,

Muốn gia đình tốt, nhờ con gái hiền,