Tiền bạc, bạc tiền

Đồng hồ gõ 5 giờ. Mặt trời đã xuống khuất mái nhà, mà Trần-bá-Vạn chưa thấy con là Bá-Kỳ về nói coi nó thi đậu hay là rớt, nên nóng nảy trong lòng, một lát ra đứng trước cữa ngó mông xuống đường Paul Blanchy là đường ở Saigon chạy từ mé sông Bến-Nghé lên Tân-Định rồi qua Cầu-Kiệu.

Bá-Vạn đứng ngóng một hồi lâu, thấy thiên hạ lên xuống dập-dều, xe-hơi, xe-kéo, lại qua không dứt, mà không thấy dạng con về, mới lần bước trở vô sân rồi đi vòng lại gần bộ hòn non giả mà nhấm cảnh.

Vợ là Đỗ-thị-Đào đứng trên thềm nhà lầu ngó xuống; người đã quá 40 tuổi rồi mà dung nhan còn đẹp, quần áo mặc toàn lụa trắng, cổ tai chớp nhán thủy-xoàn, da trắng thêm dồi phấn, tóc đen lại gỡ lán nhuốc. Cô ngó chồng và nói rằng: « Chớ chi hồi nãy mình ngồi xe-hơi xuống trường mà coi, dầu có đậu hay là rớt cũng rước phức nó về, để ở nhà chờ đợi hoài thiệt khó chịu quá ».

Bá-Vạn chưa kịp trả lời, bỗng thấy có hai cái xe kéo chạy vô cữa, Trần-bá-Kỳ ngồi xe trước, Nguyễn-hiếu-Liêm ngồi xe sau. Bá-Kỳ thấy cha mẹ thì mừng quýnh, xe chưa kịp ngừng mà anh ta nhảy đại xuống và nói rằng: « Hai đứa đậu hết ba à. Con đậu số 5, còn Hiếu-Liêm đậu số 1, may quá ».

Vợ chồng Bá-Vạn mặt mày tươi rói, hỏi thăm lăng xăng, rồi dắc con và Hiếu-Liêm vô nhà.

Lý-như-Bình là rễ của Bá-Vạn, Trần-thanh-Huê là con gái đầu lòng, với Trần-thanh-Kiều là con gái út, mới 16 tuổi, chưa có chồng, nghe tiếng Bá-Kỳ lật đật chen nhau chạy ra mà mừng.

Đỗ-thị hối gia-dịch dọn cơm cho con ăn. Hiếu-Liêm xin từ mà về Bà-Chiểu đặng báo tin cho mẹ mừng, kẻo mẹ ở nhà trông đợi.

Bá-Vạn vỗ vai Hiếu-Liêm mà nói rằng: « Cháu là anh em bạn thiết của thằng Bá-Kỳ, tuy cháu ở bên trường Sư-phạm còn nó ở bên trường Bổn-quốc, mà mấy năm nay hễ chúa-nhựt cùng là bãi trường thì hai đứa bây khảo duợt chơi bời với nhau như anh em ruột. Nay hai đứa bây thi bằng tốt-nghiệp đậu hết cả hai, mà cháu là con nhà nghèo lại giựt được giải nhứt, nên thầy mừng mà cũng khen cháu lắm. Hồi trưa thầy nghe thằng Bá-Kỳ nó nói chắc nó đậu, nên thầy có biểu trẻ gia-dịch nấu cơm tây đặng thầy ăn mừng cho nó. Sẵng có cháu ghé lại đây, thôi cháu ở đây ăn cơm với thầy, để thầy biểu xe-hơi vô nhà cho chị hay và mời chị ra đây mà dự tiệc chung cho vui ».

Bá-Kỳ nghe cha nói như vậy thì mừng hết sức, liền chạy ra sau biểu xe-hơi mau mau vô Bà-Chiểu mà rước bà thân của Hiếu-Liêm.

Trời đã tối rồi, trong nhà đèn khi đốt lên chói sáng lòa, bàn ghế tủ giường món nào xem cũng quí, lại mấy cửa đều có treo mành-mành thêu, mấy gốc cột đều có để kỳ hoa dị thảo, nên coi ra vẻ nhà sang trọng lắm.

Vợ chồng Bá-Vạn với Lý-như-Bình cứ theo hỏi thăm Bá-Kỳ và Hiếu-Liêm về việc thi khóa, còn Thanh-Huê với Thanh-Kiều y phục toàn lụa trắng, tay đeo cà-rá thủy-xoàn, tai đeo bông cũng nhận thủy-xoàn, mà cổ đeo dây chuyền cũng gắn thủy-xoàn, người lo trải náp, người lo đặt bàn, đi tới đi lui, đèn khi giọi mấy hột thủy-xoàn, coi chẳng khác tiên-nga giáng thế.

Sửa soạn dọn tiệc vừa xong, thì nghe tiếng xe-hơi về ngừng ngoài cữa.

Hiếu-Liêm với Bá-Kỳ lật đật chạy ra tiếp rước.

Bà thân của Hiếu-Liêm là Cao-thị-Quyên, tuổi gần 50, ở Bà-Chiểu chuyên nghề gói nem mà bán; thuở nay tuy con mình kết bạn với Bá-Kỳ, và tuy Bá-Kỳ thường hay vô nhà mà chơi hoài, song bà xét phận nghèo hèn nên chưa dám đến nhà Bá-Vạn lần nào.

Bà gặp Hiếu-Liêm thì mừng rỡ rồi Bá-Kỳ mời bà vô nhà. Bà thấy nhà lầu kinh-dinh, trong nhà kiển vật ghế bàn hực-hở, bà ngó lại phận bà nghèo hèn, mình mặc một cái quần tuy mới mà bằng vải đen, còn cái áo tuy bằng xuyến mà cũ, tự nhiên bà ái-ngại, nên bà đứng dụ dự trên thềm không dám vô.