Ly tao

Bá Dung nhớ cha ta thuở nọ, Vốn dòng vua về họ Cao Dương. Tháng giêng đầu tiết xuân sang, Cõi đời ta xuống giữa đương ngày Dần. Buổi trứng nước ân cần chăm sóc, Biết bao nhiêu khó nhọc công cha. Chữ hay kén đặt cho ta: Tên là Chính Tắc, tự là Linh Quân. Trong ta đã mười phần lộng lẫy, Chải chuốt càng thêm nẩy xinh tươi. Sói ngàn nhài bãi khoác ngoài, Tết lan thu lại làm đai đeo thường. Sợ chẳng kịp ta càng mê mải, Tuổi xanh nào có đợi gì ai. Mộc lan sớm cắt trên đồi, Đông thanh chiều hái bên ngoài bến sông. Ngày tháng vút đi không trở lại, Vừa xuân qua đã lại thu sang. Đoái trông cỏ áy cây vàng, Sợ con người đẹp muộn màng lỡ duyên! Tuổi đang trẻ nết quen càn rỡ, Thế mà không đổi sửa cho đành. Ngựa hay cưỡi lấy, đi nhanh, Lại đây ta chỉ cho mình đường quang. Đời ba vua thuở đang rực rỡ, Các giống thơm hớn hở đua tươi. Hoa tiêu, hoa quế lộn mùi, Cứ gì hoa huệ được người yêu đương. Theo đạo chính nhằm đường ngay thẳng, Nghiêu Thuấn xưa thiệt đấng minh quân. Cớ sao Kiệt Trụ ngu đần, Đâm đầu lối tắt sa chân đường cùng. Hám vui bọn chúng không biết sợ, Đường tối tăm hiểm trở xiết bao. Xe loan e lúc đổ nhào, Phải rằng ta sợ thiệt vào đến thân! Cố theo kịp gót chân vua trước, Quản chi công xuôi ngược long đong. Tình ta mình chẳng xét cùng, Nghe lời ton hót đem lòng giận ta! Nói thẳng vẫn biết là có hại, Biết vậy mà nín mãi không đành! Chín lần trời hãy chứng minh, Chỉ vì ta quá yêu mình đấy thôi! Trước cùng ta nặng lời hẹn ước, Sau vì đâu đổi khác đơn sai? Biệt ly ta chẳng quản nài, Xót mình lòng dạ đổi dời bao phen. Chín vườn lan lại nghìn sào huệ, Một mình ta chăm chỉ hôm mai. Tử tiêu bạch chỉ xen vai, Kẹ trong đỗ nhược, bao ngoài tân di. Mong cành lá có khi đua nẩy, Chờ đến mùa hái lấy hoa tươi. Bỏ rơi ta thiết chi đời, Thấy trăm hoa chịu lạc loài mà thương! Chúng chen chúc trên đường vụ lợi, Tấm lòng tham, tham mãi tham hoài! Đem dạ mình đọ bụng người, Sinh lòng ghen ghét, đặt lời gièm pha. Mồi phú quý cố mà đeo đuổi, Phải lòng ta có vội thế đâu. Cái già sồng sộc theo nhau, E không để được về sau tiếng lành. Ăn hoa rụng bên nhành thu cúc, Uống sương sa dưới gốc mộc lan. Tình yêu khôn đẹp muôn vàn, Khát hoài! đói mãi! phàn nàn mà chi! Rút rễ cây ta xe sợi chỉ, Xâu cánh hoa thiên lý xinh xinh. Cánh lan cánh huệ trắng tinh, Giây ngần bền dẻo tết manh áo ngoài. Áo như thế thói đời chẳng mặc, Ta cứ theo phép tắc người xưa. Dẫu rằng đời có chẳng ưa, Thì xin theo lối cũng như Bành Hàm. Đời người khổ kể làm sao xiết! Đành than dài gạt vết lệ hoen. Làm xinh ta khéo vô duyên, Sớm vừa can gián chiều liền sa cơ. Sa cơ mặc nhởn nhơ vẫn thế, Vẫn đeo lan dắt huệ như xưa. Lòng ta đã thích đã ưa, Dẫu rằng chín chết có chừa được đâu. Trách mình chẳng suy sau xét trước, Mãi mãi không rõ được thói đời. Chúng ghen ta có mày ngài, Phao cho ta tiếng con người lẳng lơ. Người đời thật đã thừa khôn khéo, Đua nhau theo mức vẹo thước cong. Khuôn vuông mẫu thẳng chẳng dùng, Cúi luồn cầu cạnh một dòng như nhau! Một mình chịu nuốt sầu ngậm tủi, Nói ai hay nông nỗi lúc này? Thà cho sống đọa thác đày, Lòng ta không nỡ để lây thói thường! Loài chim cắt ngang tàng bay bổng, Vốn xưa nay là giống không đàn. Vuông tròn vốn chẳng cùng làn, Khúc đường ai để yên hàn cho ai? Tránh điều lỗi, mặc đời xoi mói! Nén chí xưa, cam nỗi xót xa. Thánh hiền xưa cũng như ta, Thẳng ngay mà chết, ấy là chết trong! Tiếc nhận lối mà không biết lối, Liệu về thôi, ở lại chi lâu? Lạc đường cũng chửa xa đâu, Quay xe trở lại cho mau còn vừa. Giục vó ngựa lên bờ lan dã, Sang gò tiêu thong thả nghỉ …