Thơ Tản Đà

THƠ TẢN-ĐÀ THƠ THẤT NGÔN ĐƯỜNG LUẬT Vịnh bức địa-đồ rách Nọ bức dư-đồ thử đứng coi, Sông sông núi núi khéo bia cười! Biết bao lúc mới công vờn vẽ, Sao đến bây giờ rách tả-tơi. Ấy trước ông cha mua để lại, Mà sau con cháu lấy làm chơi. Thôi thôi có trách chi đàn trẻ, Thôi để rồi ta sẽ liệu bồi. Dịch bài thơ thuật hoài của ông Đặng-Dung đời nhà Trần Việc đời man-mác, tuổi già thôi! Đất rộng giời cao chén ngậm-ngùi. Gặp-gỡ thời-cơ may những kẻ; Tan-tành sự-thế luống cay ai! Phò vua bụng những mong xoay đất, Gột giáp sông kia khó vạch giời. Đầu bạc giang san, thù chửa giả, Long-tuyền mấy độ bóng giăng soi. nguyên-văn 幾度龍泉帶月磨 國讎未復頭先白 洗兵無路挽天河 致主有懷扶地軸 事去英雄飲恨多 時來屠釣成功易 無窮天地入酣歌 世事悠悠奈老何 Thế sự ru ru nại lão hà, Vô cùng thiên địa nhập hàm ca. Thời lai, đồ điếu thành công dị, Sự khứ, anh hùng ẩm hận đa. Trí chủ hữu hoài phù địa-trục, Tẩy binh vô lộ vãn thiên-hà. Quốc-thù vị phục, đầu tiên bạch, Kỷ độ long tuyền đới nguyệt ma. THẤT NGÔN CỔ PHONG TRƯỜNG THIÊN Thăm mả cũ bên đường Chơi lâu nhớ quê về thăm nhà, Đường xa, người vắng, bóng chiều tà. Một dẫy lau cao, làn gió chạy, Mấy cây thưa lá, sắc vàng pha. Ngoài xe chơ một đống đất đỏ, Hang hốc đùn trên đám cỏ gà. Người nằm dưới mả ai ai đó? Biết có quê đây, hay vùng xa? Hay là thủa trước kẻ cung đao? Hám đạn, liều tên, đón mũi dao; Cửa nhà xa cách, vợ con khuất, Da ngựa gói bỏ lâu ngày cao. Hay là thủa trước kẻ văn-chương? Chen hội công danh nhỡ lạc đường. Tài cao phận thấp, chí khí uất, Giang hồ mê chơi quên quê hương. Hay là thủa trước khách hồng-nhan? Sắc-sảo khôn-ngoan giời đất ghen; Phong trần xui gặp bước lưu-lạc, Đầu xanh theo một chuyến xuân tàn. Hay là thủa trước khách phong-lưu, Vợ con đàn hạc đề-huề theo; Quan san xa lạ, đường lối khó, Ma thiêng, nước độc. phong sương nhiều. Hay là thủa trước bậc tài danh? Đôi đôi lứa lứa cũng linh-tinh; Giận duyên tủi phận hờn ân ái, Đất khách nhờ chôn một khối tình. Suối vàng sâu thẳm, biết là ai, Mả cũ không ai kẻ đoái-hoài. Trải bao ngày tháng chơ chơ đó, Mưa rầu, nắng rãi, giăng mờ soi. Ấy thực quê hương con người ta. Dặn bảo trên đường những khách qua: Có tiếng khóc oe thời có thế, Trăm năm ai lại biết ai mà! Hầu Giời Đêm qua chẳng biết có hay không, Chẳng phải hoảng-hốt, không mơ mòng; Thật hồn, thật phách, thật thân thể, Thật được lên tiên sướng lạ-lùng. Nguyên lúc canh ba, nằm một mình, Vắt chân dưới bóng ngọn đèn xanh. Nằm buồn ngồi dạy đun nước uống. Uống xong ấm nước, nằm ngâm văn. Chơi văn ngâm chán lại chơi giăng, Ra sân cùng bóng đi tung-tăng. Trên giời bỗng thấy hai cô xuống, Miệng cười mủn-mỉm cùng nói rằng: « Giời nghe hạ-giới ai ngâm nga. « Tiếng ngâm vang cả sông Ngân-hà. « Làm giời mất ngủ, Giời đương mắng, « Có hay, lên đọc Giời nghe qua. » Ước mãi, bây giờ mới gặp tiên, Người tiên nghe tiếng lại như quen. Văn-chương nào có hay cho lắm, Giời đã sai gọi thời phải lên. Theo hai cô tiên lên đường mây, Vù vù không cánh mà như bay. Cửa son đỏ trói, oai giực-dỡ, Thiên-môn đế-khuyết như là đây. Vào trông thấy Giời, xụp xuống lạy, Giời sai tiên-nữ dắt lôi dậy. Ghế bành như tuyết, vân như mây, Truyền cho văn-sĩ ngồi chơi đấy. Tiên-đồng pha nước, uống vừa xong. Bỗng thấy chư tiên đến thật đông. Chung quanh bầy ghế ngồi la-liệt, Tiên bà, tiên cô cùng tiên ông. Chư tiên ngồi quanh đã tĩnh túc, Giời sai pha nước để nhấp giọng. Truyền cho văn sĩ đọc văn nghe. « Dạ bẩm lạy Giời, con xin đọc. » Đọc hết văn vần sang văn xuôi, Hết văn thuyết lý lại văn chơi. Đương cơn đắc ý đọc đã thích, Trè giời nhấp giọng càng tốt hơi. Văn dài hơi tốt ran cung …